بخش سوم این کتاب با تکیه بر منابع تاریخی، به بررسی اصطلاح «آواز» در متون فارسی دوران قاجار تا سال ۱۲۷۹ می‌پردازد. فصل هفتم، متون موسیقایی فارسی را تحلیل می‌کند. قسمت اول این فصل شامل نوشته‌های مرتبط با حوزه موسیقی است که در آن‌ها «آواز» به عنوان یک اصطلاح رایج برای اشاره به مدها به کار رفته است. این متون عمدتاً رساله‌ها و نوشته‌های موسیقایی هستند که شرحی از دستگاه‌ها را در بر می‌گیرند. در ادامه، اطلاعاتی از منابع غیرموسیقایی گردآوری شده است که نمونه‌هایی از کاربرد «آواز» برای اشاره به مُد در مفهوم عام آن را نشان می‌دهند. متون غیرموسیقایی به دلیل نمایش استفاده روزمره و عمومی از اصطلاحات موسیقی، مکمل مهمی درس هاب برای متون موسیقایی به شمار می‌روند. سفرنامه‌های اشراف ایرانی و خانواده سلطنتی، از جمله ناصرالدین‌شاه، از جمله این متون هستند.

فصل هشتم به مفهوم «آواز» به عنوان یک اصطلاح عمومی برای مدها در منابع متعدد بین سال‌های ۱۲۷۹ تا ۱۳۰۰ می‌پردازد. بخش اول این فصل به اولین آوانگاری‌های موسیقی کلاسیک ایران که در سال ۱۲۷۹ در فرانسه منتشر شدند، اختصاص دارد. در این نمونه‌ها، که در فصل اول نیز مورد بحث قرار گرفتند، «آواز» اصطلاح رایج برای اشاره به مدهای مختلف است. چند سال پس از آن، شرکت گرامافون اولین ضبط‌های تجاری خود را از موسیقی ایران انجام داد. در کاتالوگ این ضبط‌ها، برای اشاره به مدها از اصطلاح «آواز» استفاده شده است. همچنین، اولین کتاب چاپی فارسی در مورد موسیقی که در سال ۱۲۹۳ منتشر شد، «آواز» را به عنوان اصطلاحی برای مد به کار برده است. در همان دوره، کتاب فارسی دیگری در زمینه موسیقی نوشته شد که در آن بیشتر مدهای مستقل با عنوان «آواز» معرفی شده‌اند. در این دوره، استفاده از واژه «دستگاه» به عنوان اصطلاحی برای اشاره به مد، بسیار نادر بوده است.

فصل نهم به بررسی اولین گروه از متون موسیقایی می‌پردازد که در دوران بین دو جنگ جهانی نوشته شدند؛ زمانی که جامعه ایران تحت تأثیر مدرنیته و نوسازی شدید دوره پهلوی اول قرار داشت. این گروه از متون با آثار علی‌نقی وزیری آغاز می‌شود. وزیری اولین ایرانی است که مبانی موسیقی اروپایی را برای توضیح مدهای ایرانی به کار گرفت. او برای اشاره به مد در مفهوم عام آن از «آواز» استفاده کرد، با این حال، چهار گام را که نظام مدال موسیقی ایران در آن‌ها فشرده و خلاصه شده بود، اساس هفت دستگاه در نظر گرفت. شاگرد او، روح‌الله خالقی نیز به چهره‌ای تأثیرگذار تبدیل شد. با اینکه او نماد و پیشگام نسل دوم مبانی ایرانی-اروپایی نظام مدال ایران است، اما به طور گسترده‌ای از اصطلاح «آواز» استفاده کرده است. در نهایت، مهدی‌قلی هدایت (۱۲۴۳-۱۳۳۴)، اشراف‌زاده و موسیقی‌دان ایرانی، در کتاب «مبانی موسیقی ایرانی» خود، از مبانی موسیقی اروپایی و مبانی فیزیک صوت غربی بهره برده است. هدایت ضمن اشاره به نویسندگان مبانی موسیقی و فیزیک صوت معاصر اروپایی مانند هرمان فن هلمهولتز، از نویسندگان رسالات عربی و فارسی قدیمی، از جمله ارموی و مراغه‌ای نیز نام می‌برد. با این همه، او همچنان از «آواز» برای اشاره به مد استفاده کرده است.