تفضلی: تکزبانی موسیقی را به محاق میبرد
محمدرضا تفضلی، آهنگساز و عضو هیئت علمی دانشکده موسیقی دانشگاه هنر ایران، طی سالهای اخیر بارها آثارش توسط ارکسترهای مختلف به اجرا درآمده است. در سال ۱۴۰۳، بخشی از سوئیت «دنا»ی او با ارکستر ملی اجرا شد و در تاپ فوروم سال ۱۴۰۴، همین اثر به صورت کامل با ارکستر میترا روی صحنه رفت. همچنین در همان سال، سمفونی «واگویهها»ی تفضلی توسط ارکستر سمفونیک تهران اجرا شد. اخیراً نیز در مرداد ماه سال جاری، «الژی برای ارکستر زهی» او با ارکستر «ویوُ» (Vivo) به اجرا درآمد. تفضلی در آثار خود از زبانهای موسیقایی متنوعی بهره برده است؛ از زبان نئوتنال و گاه آتنال قرن بیستم گرفته تا زبان کاملاً تنال. با این حال، در بیشتر کارهای او، ترکیب الحان ایرانی با زبان نئوتنال نیمه اول قرن بیستم برجستهتر است. به بهانه اجرای اخیر «الژی» توسط ارکستر «ویوُ»، گفتوگویی با او درباره فعالیتها و ویژگیهای آثارش انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
در آغاز این گفتوگو، لطفاً بفرمایید که در حال حاضر مشغول چه فعالیتهای موسیقایی هستید و اجرای آثار و برگزاری کارگاهها چگونه پیش میرود؟
در حال حاضر مشغول اصلاحات نهایی فینال کوارتت شماره ۲ با نام «تهران» هستم که پس از اتمام، باید برای اجرا به دست نوازندگان برسد. همچنین، برگزاری کارگاههای آموزشی همواره یکی از دغدغههای من بوده است. اخیراً کارگاهی با همکاری انجمن علمی موسیقی دانشگاه تهران برگزار کردم که قرار بود دی ماه سال گذشته برگزار شود، اما به دلیل حوادث آن زمان و پیامدهای جنگ، حدود هفت ماه به تأخیر افتاد. این کارگاه در سه جلسه برگزار شد و به تحلیل فرم سمفونیهای شماره ۵ از سه آهنگساز برجسته، یعنی مالر، سیبلیوس و شُستاکویچ، اختصاص داشت. خوشحالم که بالاخره موفق به برگزاری آن شدم، هرچند به دلیل شرایط موجود، ناگزیر به صورت آنلاین برگزار شد. در هفتههای گذشته نیز «الژی» (مرثیه) برای ارکستر زهی توسط ارکستر «ویوُ» به رهبری خانم پانیذ فریوسفی، در کنار آثاری از دیگر آهنگسازان ایرانی مانند محمدسعید شریفیان، مانی جعفرزاده، حسن رحیمی و همچنین چند اثر کلاسیک غربی از هندل، چایکوفسکی و الگار اجرا شد که به دلیل استقبال مخاطبان، تمدید نیز گردید.
لطفاً درباره فضا و ویژگیهای اثر اخیرتان، «الژی»، که توسط ارکستر «ویوُ» روی صحنه رفت، توضیح دهید.
«الژی» به سفارش خانم پانیذ فریوسفی نوشته و به ایشان تقدیم شده است. از آنجا که این اثر برای طیف گستردهتری از مخاطبان، و نه صرفاً شنوندگان حرفهای موسیقی آکادمیک، ساخته شده، به صراحت از زبان تنال در آن استفاده شده است. به همین دلیل، در بروشور کنسرت نیز عنوان آن به این شکل ذکر شد: «الژی در ر مینور».